Czym jest gramatura tektury falistej i jaki ma wpływ na bezpieczeństwo przesyłki?

Kilka słów o tekturze falistej 

Tektura falista to materiał, z którego powstają m.in. opakowania kartonowe. Cechuje ją warstwowość i charakterystyczna pofalowana struktura, widoczna w przekroju arkusza. Tektura falista to bardzo praktyczny materiał. Pomimo swojej lekkości i niskich kosztów produkcji, jest niezwykle użyteczna.  

Więcej o tekturze falistej dowiesz się z artykułów: Co to jest tektura falista, jak powstała i dlaczego stała się ponadczasowym materiałem w produkcji opakowań? oraz Najważniejsze parametry tektury falistej i ich wpływ na charakter opakowań.

Co to jest gramatura tektury falistej i dlaczego jest ważnym parametrem?

Gramatura jest jednym z podstawowych parametrów tektury falistej. Jej wartość odnosi się do gęstości papieru, a dokładnie do sumy poszczególnych warstw papieru, które składają się na dany arkusz tektury falistej. Wartość gramatury podaje się w gramach na metr kwadratowy (g/m²). Co to oznacza w praktyce? Jeśli w parametrach kartonu podane mamy np. że jego gramatura wynosi 320 g/m², to znaczy, że 1 m2 tektury użytej do produkcji kartonu, waży 320 g.  

Ważne! Wartość gramatury nie wskazuje wagi całego opakowania.  

Dlaczego zatem wartość gramatury jest ważnym parametrem? Ponieważ im większa wartość gramatury, tym sztywniejsza jest tektura – czyli bardziej odporna na uszkodzenia mechaniczne.  

Uproszczony przykład: tektura o gramaturze 320 g/m² jest cieńsza i bardziej wiotka niż tektura o gramaturze 420 g/m². Zatem karton o gramaturze 320 g/m² nadaje się lepiej do wysyłki lekkich przedmiotów oraz tych, które nie wymagają specjalnej ochrony przed uszkodzeniami. Takie przedmioty to na przykład ubrania i tekstylia domowe. Karton o gramaturze 420 g/m² jest sztywniejszy, zapewnia więc lepszą ochronę. Świetnie sprawdzi się do wysyłki cięższych przedmiotów, np. drewnianych zabawek, kosmetyków lub biżuterii.  

Jak mierzy się gramaturę tektury falistej? 

Gramaturę tektury falistej mierzą specjalne urządzenia. Przeprowadzają badanie na podstawie próbki danego arkusza tektury. Próbka jest mierzona i ważona, a uzyskane wyniki przeliczane są na wartość gramatury. Aby pomiary były jak najbardziej wiarygodne powtarza się je na kilku próbkach z tej samej partii tektury. Dzięki temu oblicza się średnią wartość gramatury.

Standardowe zakresy gramatury dla tektury falistej 

Osoby, które dopiero wdrażają się w tematykę opakowań do wysyłki, często proszą o „standardowy karton”. Pytanie to przypomina prośbę „czy jest książka w zielonej oprawie?” (w księgarni) lub „poproszę coś dobrego” (w restauracji). Nie mając dokładnych danych, na temat tego, co ma być wysyłane w opakowaniu, proponowanie rozwiązań, jest jak strzelanie z zamkniętymi oczami. Nie ma bowiem czegoś takiego, jak „uniwersalny, standardowy karton, który sprawdzi się zawsze”.  

Przypomnij sobie analogię do butów górskich z wstępu do tego artykułu. Czy da się wskazać takie obuwie, które sprawdzi się zawsze i każdemu, kto chce jechać w góry? Oczywiście nie. Pomijając już rozmiar stopy, to znaczenie będzie miało, czy buty będą służyć do rekreacyjnej wycieczki po Bieszczadach, czy też do wspinaczki wysokogórskiej w zimnych Alpach.

Przykłady kartonów o niskiej gramaturze

Tak jak buty górskie, opakowania kartonowe są zróżnicowane pod względem parametrów właśnie dlatego, by jak najlepiej zabezpieczać określony typ produktów, w zależności od tego, jakie są ich właściwości i w jakich warunkach będą transportowane lub magazynowane. W związku z tym w branży opakowań nie mówi się o standardowym, uniwersalnym opakowaniu, czy też standardowej, uniwersalnej gramaturze. Można wskazać jedynie pewne minimum, które określane jest ze względu na ilość warstw tektury falistej. Przyjmuje się, że minimalna gramatura dla tektury falistej 3-warstwowej to ok. 315 g/m2. Dla 5-warstwowej minimum to ok. 465 g/m2.

Dlaczego należy zwracać uwagą na wartość gramatury tektury falistej? 

Wartość gramatury tektury falistej bezpośrednio wpływa na ochronę przechowywanych (lub przesyłanych) w kartonie przedmiotów. Gramatura o wysokiej wartości zapewnia dobrą ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi, takimi jak uderzenia czy przeciążenia. Jest to istotne, zwłaszcza gdy szukasz opakowań, które mają chronić ciężkie lub delikatne towary podczas transportu i magazynowania. Na co dokładnie wpływa wysokość gramatury? 

• Wytrzymałość na ściskanie - sprawdza się ją poprzez przeprowadzenie testu BCT. Wyższa gramatura tektury przekłada się na lepszą wytrzymałość na ściskanie. To ważne dla opakowań stosowanych w transporcie i magazynowaniu, gdzie kartony są piętrowane. Grubszy materiał lepiej radzi sobie z obciążeniem.
• Wytrzymałość na rozdarcie - tektury z wyższą gramaturą, są bardziej odporne na rozdarcia podczas manipulacji i transportu. To istotna cecha, jeśli wysyłasz kurierem ciężkie przedmioty.
• Wytrzymałość na przebicie – określa się ją poprzez poddanie próbki tektury testowi wytrzymałości na przepuklenie. Podczas transportu i przechowywania, pudełka są narażone na nacisk, który pochodzi zarówno od rzeczy wewnątrz pudełka, jak i z zewnątrz (na przykład od innych przesyłek). Jeśli tektura, z której zrobione jest pudełko, jest mocna i dobrze opiera się odkształceniom, to mniejsze jest ryzyko, że pudełko i zawartość się uszkodzą.
• Sztywność i stabilność - sztywność tektury, czyli jej zdolność do zachowania kształtu pod wpływem obciążeń zewnętrznych, jest bezpośrednio powiązana z gramaturą. Grubsze tektury utrzymują lepiej swój kształt. Co to daje? Sztywna tektura jest mniej podatna na zginanie (wgniecenia). W związku z tym opakowania wykonane ze sztywnej tektury są bardziej odporne na uszkodzenia związane z przygnieceniem przez inne przesyłki. Sztywna tektura zapewnia także lepszą amortyzację, a więc towar jest lepiej chroniony przed uszkodzeniami związanymi z wstrząsami, które występują podczas transportu.
• Długotrwałość - tektury o wyższej gramaturze są bardziej trwałe. Są w stanie wytrzymać dłuższy czas użytkowania, wielokrotne otwieranie i zamykanie, a także lepiej znoszą zmiany warunków atmosferycznych (np. zmiany temperatury).

Przykłady opakowań o wysokiej gramaturze

Porównanie tektury falistej o niskiej i wysokiej gramaturze

Tektura o niskiej gramaturze jest lżejsza i zazwyczaj ma niższą cenę. Świetnie sprawdza się do ochrony towarów lekkich oraz mało podatnych na uszkodzenia. Tektura o wysokiej gramaturze, choć droższa i cięższa, zapewnia lepszą ochronę i jest bardziej odporna na rozdarcia, przebicia i inne uszkodzenia. Lepsza sztywność i stabilność sprawiają, że opakowanie trudniej odkształca się pod wpływem nacisku, więc jest duża szansa, że utrzyma swój kształt i dotrze do odbiorcy nienaruszone.

Gramatura tektury w kontekście zastosowania opakowań

Wybór gramatury powinien być dostosowany do specyfiki produktu, który ma być opakowany. W uproszczeniu przyjmijmy, że wysoka gramatura (od 500 g/m2 w górę) jest idealna do pakowania produktów ciężkich, kruchych lub wysokowartościowych, które wymagają dodatkowej ochrony przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas transportu i magazynowania. Wysoka gramatura lepiej amortyzuje i jest bardziej odporna na przebicie. Niska gramatura (poniżej 500 g/m2) jest świetna do pakowania produktów lekkich, mało podatnych na uszkodzenia.

Gramatura a koszt opakowań z tektury falistej

To, z jakiego rodzaju tektury falistej wykonane są opakowania, bezpośrednio przekłada się na ich koszt. Im wyższa gramatura tektury, tym opakowania są droższe (przyjmując, że zestawiamy ze sobą dokładnie takie same opakowania, które różni jedynie gramatura). Skąd wynika cena? Z kosztów produkcji. Im grubszy materiał, tym więcej zasobów zużywa się, zarówno w kontekście surowców, jak i energii. Opakowania wykonane z niższej gramatury są tańsze. Ma to znaczenie szczególnie przy zakupach hurtowych. Należy jednak pamiętać, że źle dobrane opakowania to ryzyko uszkodzenia towaru w transporcie, a tym samym straty związane ze zniszczeniami.

Czy to oznacza, że opakowania z tektury o wysokiej gramaturze zawsze sprawdzą się lepiej od tych z niskiej gramatury tektury? Tak, sprawdzą się lepiej, ale nie zawsze jest sens kupować droższe opakowania tylko dlatego, że mają wyższą gramaturę. Najważniejsze jest, by opakowanie było dostosowane do właściwości produktu, który będzie w nim wysyłany. Jeśli są to ubrania, maskotki, ręczniki lub inne przedmioty, które nie są podatne na uszkodzenia pod wpływem nacisku, wtedy kupowanie bardzo wytrzymałych kartonów jest zbędną inwestycją. Jeśli budżet na to pozwala, to wtedy lepiej, zamiast wysokiej gramatury, postawić na funkcjonalność pudełka i kupić kartony fasonowe. Ale o tym, jak dobrać karton do rodzaju towarów, napiszemy niebawem.