1. Karton to opakowanie i materiał papierniczy

Karton to słowo, które jest używane przez osoby spoza branży papierniczej zamiennie w kontekście opakowania oraz materiału papierniczego. I prawdą jest, że zarówno pudełko tekturowe jest kartonem, jak i wspomniany wyżej materiał. Problem natomiast stanowi materiał, na który osoby używające słowa „karton” wskazują. Brzmi to zawile? Trochę tak, zatem uprościmy rzecz, dokładnie omawiając karton zarówno w kontekście materiału papierniczego, jak i opakowania.

Karton – materiał papierniczy

Karton, w rozumieniu materiału, jest arkuszem wykonanym z masy papierowej. Przyjmuje się, że gramatura kartonu (czyli gęstość mierzona w stosunku gramów na metr kwadratowy g/m²) mieści się w przedziale od 160 g/m² do 315 g/m². Oznacza to, że karton jest cienki, a w związku z tym, że wykonany jest z jednej warstwy papieru, jest też bardzo elastyczny. Po czym to rozpoznać? Jeśli spróbujemy złożyć karton, powinno nam się to udać, ponieważ nie pęknie on pod wpływem nacisku. Karton bardzo dobrze przyjmuje wszelkiego rodzaju nadruk - to przede wszystkim z niego wykonuje się pocztówki, a także oprawy do książek, książeczki dla dzieci ze sztywnymi kartkami czy też teczki na dokumenty. I teraz najważniejsza informacja: opakowania, które potocznie nazywamy kartonami, wcale NIE są wykonane z kartonu. Są wykonane z tektury falistej.

Karton – rodzaj opakowania

Być może teraz się dziwisz: „jak to karton nie jest zrobiony z kartonu tylko z tektury? A zresztą pewnie tektura jest tym samym co karton”. Oczywiście, oba materiały są do siebie podobne, ponieważ wykonane są z tego samego surowca, czyli masy papierowej. Natomiast tektura falista ma inne właściwości niż karton, w związku z czym, jest lepiej przystosowana do tego, by tworzyć z niej opakowania. Tektura falista jest przede wszystkim materiałem grubszym i sztywniejszym niż karton. Wykonana jest z kilku warstw papieru i posiada gramaturę od 315 g/m² wzwyż (na temat tektury falistej i jej właściwości więcej przeczytasz w artykule Co to jest tektura falista, jak powstała i dlaczego stała się ponadczasowym materiałem w produkcji opakowań?).

To właśnie dzięki odpowiedniej grubości, sztywności oraz warstwowości, kartony są w stanie spełniać swoje podstawowe zadanie, czyli ochronę przedmiotów podczas przechowywania i transportu.

2. Najpopularniejszym rodzajem kartonu jest „klapówka”, czyli karton klapowy

Najbardziej popularnym opakowaniem wykonanym z tektury falistej jest karton klapowy, zwany potocznie „klapówką” lub „american boxem”. Jest to ten rodzaj pudełka, który zakleja się taśmą klejącą. Ciekawostkę stanowi fakt, że karton klapowy wykonany jest z jednego arkusza tektury, a swoją konstrukcję otrzymuje dzięki specjalnym nagięciom i nacięciom (bigom i slotom). Kartony klapowe są najbardziej ekonomicznym rodzajem opakowań. Ze względu na prostą konstrukcję, ich produkcja jest tania, a same kartony są bardzo funkcjonalne. Wykorzystywane są zarówno do wysyłek kurierskich, jak również transportu na paletach, a także do magazynowania towarów, czy też przeprowadzek. Więcej o opakowaniach klapowych przeczytasz w artykule Co to jest opakowanie klapowe, nazywane potocznie “klapówką”?

3. Kartony fasonowe – najbardziej różnorodny typ opakowań z tektury

Drugim typem kartonów, które są dostępne na rynku, są kartony fasonowe. Te kartony również są powszechnie używane, jednak są one bardzo różnorodne w przeciwieństwie do kartonów klapowych, których konstrukcja jest zawsze taka sama. Poszczególne pudełka różnią się jedynie wymiarami. Natomiast kartony fasonowe mogą przybierać najróżniejsze formy – i to właśnie jest ich wyróżnikiem.

W uproszczeniu przyjmijmy, że kartony fasonowe to wszystkie te, które mają 3 następujące cechy:

• wykonane są z tektury falistej,
• mają różnorodne formy, a nie tylko jedną,
• do ich złożenia w większości przypadków niepotrzebna jest taśma klejąca.

Tego typu opakowania towarzyszą nam w wielu miejscach, najczęściej są to dyskonty i sklepy spożywcze, w których wykorzystuje się kartony spożywcze. Służą przede wszystkim do przechowywania warzyw i owoców, a także słodyczy. Ponadto kartony fasonowe są też często stosowane do przesyłek. Najbardziej charakterystyczne są specjalne owijki na książki, płaskie kartony na plakaty lub kalendarze, a także kartony z automatycznie składanym dnem lub takie z udogodnieniami w postaci paska klejowego i tasiemki zrywnej. Do fasonówek zaliczają się również kartony do przechowywania z wiekiem i otworami na dłonie.

4. Kartony są sklasyfikowane w katalogu FEFCO

Być może przykuło Twoją uwagę, że kartony sygnowane są tzw. numerem FEFCO. Jeśli informacja ta wydała Ci się jakimś tajemniczym kodem, jest to całkiem zrozumiałe, zwłaszcza jeśli nie pracujesz na co dzień z kartonami. Warto natomiast wiedzieć, czym są numery FEFCO, dlaczego się ich używa i skąd się wzięły?

FEFCO (The European Federation of Corrugated Board Manufacturers) jest europejską federacją zrzeszającą przemysł tektury falistej. W związku z tym, że rodzajów kartonów są dziesiątki, coraz większą trudność zaczęło sprawiać wskazanie konkretnego typu opakowania w sposób opisowy. FEFCO postanowiło uprościć sprawę i stworzyło specjalny katalog numeryczny. Dzięki niemu poszczególne rodzaje kartonów z tektury falistej (kartony z tektury litej mają odrębny katalog ECMA) mają przypisany swój kod. Nie musisz więc dokładnie opisywać konstrukcji opakowania, żeby wskazać, jakie Cię interesuje. Wystarczy, że podasz symbol kartonu, a Twoja potrzeba zostanie prawidłowo zrozumiana. I to we wszystkich państwach Europy! Katalog FEFCO obowiązuje bowiem na całym kontynencie. Jeśli zainteresował Cię temat europejskich systemów katalogowania kartonów, więcej informacji znajdziesz w naszym artykule „Katalogi opakowań tekturowych”.

W naszym sklepie internetowym numer FEFCO znajduje się w każdym opisie produktu, w sekcji „Specyfikacja”.

5. Tektura falista – tajemnica wytrzymałości kartonów

Opakowania kartonowe zbudowane są z tektury falistej. To właśnie ten typ tektury nadaje opakowaniom odpowiedniej sztywności i wytrzymałości (np. na pęknięcia lub wgniecenie). Sama nazwa też nie jest przypadkowa, o czym łatwo się przekonać, patrząc na przekrój tektury falistej.

Rodzaj fali (a dokładnie: jej wysokość) wpływa na grubość tektury. Im fala jest wyższa, tym tektura jest grubsza i sztywniejsza. Fala nadaje również opakowaniom odpowiedniej amortyzacji, dzięki czemu, kartony zapewniają ochronę produktów przed wstrząsami podczas transportu. Więcej o profilach fal i innych parametrach tektury falistej przeczytasz w artykule "Najważniejsze parametry tektury falistej i ich wpływ na charakter opakowań."

6. Karton to opakowanie uniwersalne

Z założenia karton przeznaczony jest do wysyłki i przechowywania towarów. Jednak niezwykła wytrzymałość opakowań z tektury falistej i ich powszechna dostępność sprawiły, że kartony wykorzystuje się również do wielu innych rzeczy. Jedne z najpopularniejszych to kartony do przeprowadzki. Ze względu na regularny kształt, kartony łatwiej poukładać na sobie niż torby i plecaki. Dzięki uchwytom, kartony te wygodnie się przenosi. Same w sobie są lekkie, nie zwiększają więc wagi całości. Opakowania kartonowe łatwo też opisać – wystarczy zwykły długopis, by oznaczyć, co znajduje się w środku. Z tego też względu kartony są popularne nie tylko do przeprowadzek, ale też do archiwizowania dokumentacji. Pudła kartonowe pomieszczą segregatory z dokumentami, chroniąc je przed kurzem i innymi zanieczyszczeniami. Obecnie z kartonów (a precyzyjnie – z tektury falistej), wykonuje się nawet meble, a jak przedstawia grafika poniżej pomysłów na wykorzystanie kartonów jest naprawę bardzo dużo.

Podsumujmy zatem, do czego służy karton:

• wysyłka,
• transport,
• przeprowadzki,
• magazynowanie,
• archiwizacja,
• przechowywane,
• zajęcia kreatywne,
• zabawa,
• osłona przeciw zabrudzeniom, np. podczas remontu,
• opakowanie prezentowe,
• dekoracje.

7. Kartony nadają się do recyklingu

Chociaż produkcja opakowań tekturowych nie jest całkowicie wolna od negatywnego wpływu na środowisko naturalne (papier powstaje przecież z włókien celulozowych, a więc skrótowo mówiąc: z drzew), to jednak plusy stosowania kartonów zamiast opakowań foliowych, zdecydowanie przewyższają minusy.

Opakowanie kartonowe może posłużyć do produkcji innych wyrobów z papieru. W ten sposób ogranicza się wycinkę kolejnych drzew, ponieważ do produkcji zostają wykorzystane włókna wtórne, pozyskane z pierwotnych materiałów. Zatem są one produkowane z materiałów recyklingowych i same poddawane są ponownemu przetwarzaniu. A co się stanie, jeśli karton nie trafi do recyklingu, a pozostanie na wysypisku śmieci? Tu szkodliwość nie jest tak duża, jak w przypadku plastiku, ponieważ papier jest w pełni biodegradowalny, więc z czasem po prostu się rozłoży. Więcej na temat zrównoważonego rozwoju w kontekście produkcji tektury falistej przeczytasz w artykule "Tektura falista i opakowania tekturowe a zrównoważony rozwój".

8. Nie ma dwóch dokładnie takich samych kartonów

Chociaż kartony produkowane są masowo, to trzeba mieć świadomość, że nie da się otrzymać dwóch identycznych opakowań. Jest to spowodowane tym, że kartony wytwarzane są z masy papierowej i to właśnie ona ma wpływ na kolor i wygląd kartonu.

W branżowym żargonie, podstawowym kolorem odnośnie do wyrobów z tektury, jest kolor szary. Powszechnie ten kolor określny jest natomiast jako „brązowy”, „neutralny” lub „tekturowy”. Na dokładny odcień tektury mają wpływ przede wszystkim rodzaje włókien zastosowane przy tworzeniu masy papierowej. W związku z tym nigdy nie uzyska się dokładnie takiego samego odcienia, ponieważ włókna nigdy nie będą takie same, nawet jeśli pochodzą z tego samego rodzaju drzew. Wytwórstwo papieru można w tym wypadku porównać do stolarstwa: stolarz nigdy nie zrobi dwóch stołów, które będą wyglądały tak samo, ponieważ rysunek słojów będzie za każdym razem inny, nawet jeśli drewno pochodzi z tego samego drzewa. Tak samo papiernik, nigdy nie uzyska takiego samego koloru masy papierowej, ponieważ włókna celulozowe mają zawsze nieco inny odcień (a przecież dodaje się do nich jeszcze inne surowce).

Ta sama zasada dotyczy również opakowań białych. Nigdy nie uzyska się dokładnie tego samego odcienia bieli, ponieważ białe kartony powstają na skutek procesu bielenia, a nie barwienia. Do masy papierowej nie dodaje się barwnika, w związku z czym białe kartony zawsze będą się od siebie nieco różniły.

9. Współczesne opakowania kartonowe – niezastąpione w branży e-commerce i logistyce

Spróbuj wyobrazić sobie, że nie masz smartfona. Nie możesz zrobić zakupów w dowolnym miejscu, zawsze musisz pamiętać, żeby zabrać portfel, bo nie masz usługi płatności online, nie możesz skontaktować się z nikim, o której godzinie chcesz i jak chcesz.

Zatem jak będzie wyglądał Twój świat bez kartonów? Przesyłki będą doręczane w foliopakach (ale czy foliopak jest w stanie dobrze zabezpieczyć, np. mikrofalówkę lub laptopa?). Podczas przeprowadzki skorzystasz jedynie z walizek i plecaków (niby się da, ale jak do plecaka schowasz komplet naczyń?). W jaki sposób będą przechowywane towary na magazynie lub w sklepie?

Widzisz, codzienność bez kartonów wydaje się równie abstrakcyjna i trudna, jak bez smartfona. Co tak naprawdę sprawia, że kartonowe opakowania są niezastąpione?

• Wielozadaniowość – kartony są używane w wielu sytuacjach, możemy wyróżnić m.in. kartony pocztowe, kartony do Paczkomatów – ich wymiary są idealnie dopasowane do tego typu przesyłek. To doskonałe rozwiązanie dla firm e-commerce, gdyż opakowania z tektury dobrze chronią zawartość przed uszkodzeniami mechanicznymi. W naszej ofercie znajdziesz także kartony spożywcze, np. na pączki, ciasta, torty czy faworki. W naszym sklepie internetowym Grembox kupisz także ozdobne kartony na butelki z winem, które doskonale sprawdzą się jako opakowania na prezent.
• Praktyczność – szerokie zastosowanie i prostota składania sprawiają, że opakowania są niezwykle funkcjonalne. Nadają się do transportu różnego rodzaju, stanowią świetne zabezpieczenie przy wysyłce delikatnych przedmiotów, takich jak szkło.
• Ekonomiczność – ceny kartonów są naprawdę niskie w stosunku do korzyści płynących z ich stosowania. Jednak nowoczesne opakowania kartonowe są nie tylko tanie, ale też wytrzymałe.
• Dostępność – wiemy, jak ważna jest szybka realizacja zamówień, zarówno dla dużych, jak i małych firm, dlatego w ofercie naszego sklepu znajdziesz kartony i pudła dostępne od ręki.

10. Karton to przyjaciel kotów

Ostatni punkt traktujemy z przymrużeniem oka, jednak kwestia kartonów i kotów jest tak często poruszana, że nie sposób jej pominąć. Faktem jest, że koty lubią kartony, co jest związane z ich naturą – to doskonałe schronienie. Ze względu na właściwości izolacyjne, karton sprawia, że zwierzę czuje się w nim bezpiecznie, będąc oddzielonym od świata zewnętrznego – może się w nim skryć przed światłem dziennym, a dźwięk w środku jest lekko wygłuszony. Ponadto takie opakowania stanowią dla kotów zabawkę, którą można podgryzać lub drapać, a dźwięk skrobanego papieru i fruwające skrawki tylko mobilizują do większej aktywności. Jeśli zatem masz kota, który uwielbia się w nich chować – po prostu mu na to pozwól.

Wszystko, co musisz wiedzieć o kartonach - podsumowanie

W artykule podzieliliśmy się z Tobą dziesięcioma najistotniejszymi faktami na temat kartonów. Informacje te pomogły Ci lepiej zrozumieć specyfikę opakowań kartonowych oraz poznać różnorodne zastosowania kartonów. Od teraz masz świadomość, że kartony (opakowania) są wykonane z tektury falistej, a nie z kartonu (materiału papierniczego). Wiesz również, że to właśnie wykorzystanie tektury falistej nadaje im wyjątkowych właściwości. Dzięki niej kartony odpowiednio zabezpieczają przedmioty podczas transportu, chroniąc je przed uszkodzeniem. Zastosowanie tektury sprawia, że każdy karton jest zupełnie inny, ponieważ masa papierowa wykonana jest z włókien celulozowych (lub wtórnych, ale pochodzących z celulozowych), w związku z czym za każdym razem ma nieco inny odcień. Omówiliśmy także wpływ branży opakowań na środowisko i jak wiesz, wykorzystanie tektury do ich produkcji sprawia, że pudełka można ponownie przetwarzać – co jest szczególnie ważne dla dzisiejszego konsumenta. Dlatego przyszłość opakowań będzie opierała się na materiałach z papieru, które są bardziej ekologicznym rozwiązaniem. Jak widzisz, bez kartonów w dzisiejszej rzeczywistości, byłoby równie ciężko, jak bez smartfonów.